نمایشگاه بین المللی کتاب لندن در شرایطی از روز یکشنبه آغاز به کار کرد که برای نخستین بار طی سالهای اخیر هیچ نماینده ای از صنایع نشر دولتی و خصوصی ایران در آن حضور ندارد.

این نمایشگاه امسال به مدت سه روز تا سه شنبه هفتم مارس (16 اسفند) با حضور در مرکز بین المللی نمایشگاههای "اکسل" واقع در جنوب شرق لندن برگزار می شود.

در نمایشگاه امسال کتاب لندن حدود دو هزار موسسه مختلف ملی و فراملیتی فعال دربخشهای مختلف اطلاع رسانی و صنایع نشر کتاب از 59 کشور و پنج قاره جهان حضور دارند که این تعداد نسبت به سال گذشته دویست مورد شرکت کننده و 11 درصد افزایش داشته است. سال گذشته 58 کشور در این نمایشگاه حضور داشتند.

از میان شرکت کنندگان امسال این نمایشگاه، 867 موسسه کاملا انگلیسی (بدون احتساب موسسات چند ملیتی با مشارکت انگلیسیها) حضور دارند که تعداد آنها نسبت به سال گذشته 48 مورد (5 درصد) افزایش داشته است.

برگزارکنندگان نمایشگاه لندن به جهت گسترش فعالیت و مساحت آن این برنامه را امسال از محل قبلی و سنتی خود، مرکز نمایشگاههای المپیا واقع در غرب لندن به مجتمع بین المللی اکسل در جنوب شرق لندن منتقل کرده و موفق شدند فضای غرفه های این نمایشگاه را با 22 درصد افزایش نسبت به سال گذشته به 15 هزار متر مربع برسانند.

نمایشگاه لندن به عنوان مهمترین رخداد بهاره اطلاع رسانی و صنعت نشر در اروپا برخلاف بسیاری از نمایشگاههای دیگر مطلقا به فروش مستقیم کتاب نمی پردازد و بیشتر در زمینه های تبادل اطلاعات، برگزاری همایشهای تخصصی، آموزش، مذاکرات راهبردی و خرید و فروش حق ترجمه، نشر و پخش آثار مولفان و ناشران فعالیت دارد.

"اما هاوس" مدیر نمایشگاه لندن می گوید: هدف این نمایشگاه بین المللی به مراتب فراتر از صرفا فروش خرده یا عمده کتاب به مشتریان است. چرا که امروزه با وجود سیستمهای نوین ارتباطات، اطلاع رسانی و توزیع، مبادله مستقیم کتاب و دیگر کالاهای فرهنگی از طریق برگزاری چنین نمایشگاهی امری چندان مقرون به صرفه نیست.

در غیبت ایران از نمایشگاه امسال کتاب لندن، از بین ناشران و موسسات اطلاع رسانی غیرانگلیسی زبان تمرکز این نمایشگاه عمدتا بر صنعت نشر در کشورهای عربی خاور میانه و شمال آفریقا از یک سو و مکزیک از سوی دیگر است.

در حاشیه و متن نمایشگاه لندن چندین همایش، کارگاه تخصصی و سخنرانی نیز برگزار خواهد شد که از آن میان می توان به این موارد اشاره کرد: چند سخنراین در زمینه خقوق نشر از قبیل "کارگاه آموزشی فروش حقوق نشر"، "همایش حقوق مولفان"،"کارآمدی کپی رایت در عصر دیجیتال"

مساله فروش و عرضه کتاب از دیگر موضوعات تخصصی است که چند سخنرانی و میزگرد تخصصی با این موضع در نمایشگاه لندن برگزار خواهد شد. از این دست می توان به این موارد اشاره کرد: "شیوه های نوین فروش کتاب"، افزایش اهمیت بازار خاکستری (مشتریان کهن سال کتاب)، "فروش کتاب در همه جا به جز کتاب فروشی"، "فروش کتاب به کودکان"، "نجات در رقابتهای تجاری برای کتاب فروشان"، "نسل آینده صنعت نشر".

موضوع دیجیتالی شدن صنعت نشر و تاثیر فضای مجازی اینترنت دستمایه چند سخنرانی و کارگاه تخصصی این نمایشگاه است که از بین آنها می توان این موارد را نام برد: "درسهایی که کتاب فروشان و ناشران می توانند از دیجیتالی شدن صنعت نشر موسیقی بگیرند"، "آینده صنعت نشر در عصر دیجیتال"، "پوشش اینترنتی کتاب"، "بازاریابی اینترنتی و تاثیر طراحی وب سایت بر کار کتاب فروشان"، "جستجوی کتاب از طریق گوگل: چگونه کتاب خود را از طریق گوگل تبلیع کنید".

مساله تعامل محیطهای آموزشی و دانشگاهی صنعت نشر دیگر محور چندین برنامه آموزشی و تخصصی امسال نمایشگاه است. برخی از این موارد عبارتند از: "کتاب خانه های عمومی"، "کتاب خانه در سطح مدرسه و کلاس درس در دبستانها"، "کتاب خانه ها واقعا از ناشران دانشگاهی چه می خواهند؟"، "درسهایی از تجربیات بین المللی انتشارات دانشگاه آکسفورد"، "صنعت نشر دانشگاهی در گذار"، "آزادی بیان و صنعت نشر کتاب"، "افزایش استانداردهای صنعت نشر کتاب"، "چگونه بیشترین بهره را از نمایشگاههای کتاب ببریم"، "رویکردهای جدید در صنعت نشر چین"، "برنامه ریزی موفق رویدادهای فرهنگی داخل سالن".

نمایشگاه کتاب لندن علاوه بر صنعت نشر کتاب و حواشی آن چند نشست و کارگاه تخصصی نیز در زمینه های مرتبط با نگارش و ترجمه برگزار می کند. برخی از این موارد از این قرارند: "شادیها و غمهای نقد کتاب"، "میزگرد ادبیات و مرز"، "میزگرد ادبیات جنایی"، اروپا را وادار به کتاب خوانی کنیم"، "ترجمه: امکانات، مشکلات و تناقضها"، "چگونه می توان زبان انگلیسی را از دست ادبیات الکن اینترنتی نجات داد؟"، "آیا در قرن بیست و یکم چیزی به نام ادبیات ملی وجود دارد؟"، "نشر کتاب در کشورهای در حال توسعه"، "تبدیل کتاب به فیلم تلویزیونی و سینمایی"، "ترجمه از و به زبان عربی"، "سمینار ادبیات عرب".

صنعت نشر کتاب در مکزیک محور هشت سخنرانی و میزگرد با این عناوین خواهد بود: "تحلیل صنعت نشر مکزیک"، "انتشارات دانشگاهی در مکزیک"، "ظهور نسل جدید ناشران مکزیک"، "نشر کتاب هنری در مکزیک"، "نگاهی به ادبیات معاصر مکزیک"، داستان نوین مکزیک"، "دیداری با تاریخ مکزیک"، "نشر کتاب کودکدر مکزیک".

از دیگر برنامه های امسال نمایشگاه کتاب لندن دیدار با نویسندگان سرشناس و آثار جدید آنان است. نویسندگانی از قبیل "مارگارت اتوود" داستان نویس کانادایی، "کاترین جان" جنایی نویس ولزی"دیوید هسلهوف" هنرپیشه آمریکایی، "جورج گالووی سیاستمدار انگلیسی "، "ریچارد فاکس" محقق امور غذایی در انگلیس، طارق علی مبارز و فعال سیاسی و اجتماعی و اعضای گروه موسیقی رولینگ استون در این برنامه ها با علاقمندان آثارشان دیدار مستقیم و رودررو خواهند داشت.

بخش دیگر نمایشگاه بین المللی کتاب لندن اعطای چندین جایزه نشر و ادبیات است. تعدادی از جوایز امسال از این قرار هستند: جایزه بهترین داستان نویس زن انگلیسی، جایزه بین المللی ناشر برگزیده جوان، جایزه موفقترین صادرکننده صنعت نشر انگلیس، جایزه بهترین کتابدار سال مدارس، جایزه خلاقیت ادبی برای معلمان، "جایزه بهترین کتاب علمی سال"، جایزه یک عمر دستاورد حرفه ای در صنعت نشر.