این مطلب من هفته گذشته در سایت اینترنتی همشهری آنلاین منتشر شده است

بلافاصله پس از سخنان دوشنبه شب گذشته توني بلر نخست وزیر بریتانیا در استمداد از ايران و سوريه براي کمک به روند صلح خاورميانه و حل بحران عراق، در شماره روز سه شنبه چهاردهم نوامبر، روزنامه راست گرا و محافظه کار ديلي تلگراف چاپ لندن، دو مقاله مختلف ولی مرتبط  در  واکنش  مستقیم  به  این  سخنان  منتشر  شده  است.  مقاله  اصلی  به قلم  "كان کافلين Con Coughlin " روزنامه نگار پرسابقه و سرشناس بريتانيايي است که با این عنوان چاپ شده است: "ايران آماده منصوب کردن رهبر بعدي القاعده در عراق است". عنوان مقاله بعدی نیز چنین است: "ايران رهبران بعدي القاعده را تربيت مي کند."

در اين دو مقاله عنوان شده که رييس جمهور ايران به منظور ادامه روند کنونی تروریسم، بحران و ناارامي در عراق و دیگر نقاط خاورميانه رهبري شبکه القاعده را از دست "اسامه بن لادن" گرفته و با منصوب کردن يک افسر سابق 46 ساله نيروهاي مخصوص مصر به نام "سيف العادل" که پیش از این مسئول امور امنيتي دستگاه بن لادن بوده به جاي وي، به نام حبس خانگي او را در ايران توسط نیروهای ایرانی تربيت کرده و از مدتی پیش براي تداوم كار القاعده روانه عراق کرده اند.

با مطالعه دقیق این مقاله حیرت انگیز دریافته می شود که منابع اين دو نوشته با این ادعاهای عجیب و اتهامات سنگین به ترتيب از اين قرارند: "مقامات امنيتي"، "يک مقام ارشد وزارت خارجه" و "آژانسهاي امنيتي غربي".

با يک نگاه اجمالي به آرشيو روزنامه هاي چاپ بريتانيا در سالهای اخیر به سادگي مي توان دريافت که از نظر حجم و گستره سياه نمايي و نگارش مطالب منفي عليه ايران، آقای کافلين 51 ساله، دبير سابق اجرايي هفته نامه "ساندي تلگراف" و دبير فعلي امنيتي و دفاعي روزنامه "ديلي تلگراف" با فاصله بسيار جلوتر از ديگر همكاران خود قرار دارد. کافلين از سال 1980 با گروه مطبوعاتی تلگراف البته با فراز و نشیبها و چند بار تغییر سمت همکاري دارد. پدر وي نيز خبرنگار حقوقي همين گروه مطبوعاتي بود.

کافلین علاوه بر نگارش بی وقفه مقاله در نشریات دست راستی بریتانیا (گروه تلگراف و اسپکتیتور)و آمریکا (نیویورک سان، واشنگتن تایمز و نشنال ریویو) و همچنین نگارش در وبلاگ سرویس خارجی دیلی تلگراف، مولف چند کتاب نیز به همان شیوه است که بیشتر آنها درباره زندگی و زمانه صدام حسین دیکتاتور پیشین عراق است:

"صدام، زندگی مخفی او/ Saddam: The Secret Life"،"متحد آمریکایی:تونی بلر و جنگ    علیه    تروریسم   / American Ally: Tony Blair and the War on Terror"،   "صدام:    پادشاه     وحشت     Saddam: The King of Terror"،   "صدام:    ظهور    و  سقوط  او / Saddam: His Rise and Fall"، "حوضچه طلایی مملـو ازعقرب: کاوشی در  بیت المقدس مدرن  / A Golden Basin Full of Scorpion: The Quest for Modern Jerusalem"، "گروگان:  داستان  کامل  گروگانها  در لبنان Hostage: Complete Story of the Lebanon Captives".

اين درست است که ساندي تلگراف و ديلي تلگراف نشرياتي دست راستي و وابسته به جناحهاي نومحافظه کار بریتانیا و آمریکا هستند، ولي هيچ يک از ديگر نويسندگان اين دو نشريه و همچنين ديگر روزنامه نگاران ديگر نشريات دست راستي به اندازه کافلين در ضديت با ايران و ايرانيان ثابت قدم نيستند.

مروري بر نوشته هاي اين روزنامه نگار قديمي بريتانيايي نشان مي دهد که در سالهاي اخير وي بيش از 150 مقاله، تحليل و گزارش كوتاه و بلند عليه ايران نوشته است. اين البته صرفا مطالبي است که او در دو نشريه اصلي محل فعاليت خود نوشته و ديگر نوشته هايي از اين دست نيز از وي در نشريات ديگر راست گرا از قبیل اسپکتیتور وجود دارد.

یک مطالعه محتوایی سريع و دسته بندی کلی از این نوشته ها طی سالهای اخیر نشان مي دهد که نوشته هاي ضد ايراني کان کافلين از نظر فن روزنامه نگاري و نوع تدوین داراي چهار ويژگي مشخص هستند:

يک       نوشته هايي با ادعاهايي عجيب و بزرگ و عناويني پر سر و صدا، خیره کننده و مشتري جلب کن علیه ایران و یا دیگر مسایل خاور میانه در حد نشریات تبلوید و جنجالی که به مدد و فشار مقام و رده اداری و اجرایی نويسنده آنها در گروه انتشاراتي و مطبوعاتی تلگراف به سادگي ارتقاي درجه خبری و جایگاه انتشار يافته و گاه حتی به تيتر يک يا دوي صفحه اول روزنامه یا هفته نامه مورد نظر تبديل مي شوند.

دو         تحلیلها، گزارشها و اخباری داراي منابعي مشکوک، نامعلوم و به خصوص غيرقابل پي گيري و ردیابی که مطلقا دست یابی به آنها توسط خوانندگان عمومی و کارشناسان منتقد ممکن نیست. منابعی از قبيل: " مقامات امنيتي"، "يک مقام ارشد وزارت خارجه بريتانيا"، "آژانسهاي امنيتي غربي"، "مقامات خارجي"، "ديپلماتهاي ارشد اروپايي"، "يک مقام ارشد نزديک به آژانس هسته اي"، "مقام ارشد امنيتي غربي" و ديگر مواردي از اين دست.

سه        اين گزارشها و مقالات معمولا در مواقعي حساس و تاثيرگذار که در چرخه بين المللي رسانه اي تحول نسبتا مثبتي به سود ايران رخ مي دهد منتشر شده اند تا کوشش کنند تا کفه ترازوي تبليغات رسانه اي مجددا عليه ايران سنگين شود.

چهار     محور اصلي و قلب مطلب مرتبط با عنوان جنجالي اين مقالات معمولا از حدود يک سطر تا حداکثر يک پاراگراف تجاوز نمي کند و بقيه گزارش یا تحلیل را مطالبي صفحه پرکن بي ارتباط با عنوان و لید خبر از قبيل اطلاعات بک گراندی پراکنده و حاشيه اي تشکيل مي دهند تا ضمن رساندن یک جمله تا یک پاراگراف مورد نظر به حد نصاب حجمی یک مقاله قابل قبول، شکل و ساختار ظاهرا آبرومند، شکیل و مشتری پسندی به این نوشته داده شود.

برای بررسی دقیقتر شیوه خاص گزارش و تحلیل نویسی این روزنامه نگار باسابقه بریتانیایی بد نيست مروري بر برخي ديگر از عناوين مقالات ضد ايراني منتشر شده در فاصله يک سال اخير در ديلي تلگراف يا ساندي تلگراف و همه منابع اعلام شده در آنها بکنيم:

"غرب بسيار دير براي مقابله با خطر هسته اي رژيمهاي خودسر از خواب برخواسته است." (دهم اکتبر/ منبع: ندارد)

"تهران به خانواده هاي حزب الله غرامت جنگي مي پردازد."، (چهارم اوت/ منبع: مقامات لبناني)

"در عين حال ايران به ساخت بمب ادامه مي دهد." (21 ژوييه/ منبع ندارد)

"بحران اسراييل نشانه اي از جاه طلبيهاي ايران است." (14 ژوييه/ منبع: ندارد)

"بازي موش و گربه در مرز، جبهه ما با ايران است." (13 ژوييه/ منبع: يک سرباز اسراييلي)

"ايران به مخفي کردن پايگاههاي هسته اي متهم شد." (12 ژوئن/ منبع: يک ديپلمات ارشد اروپايي)

"غرب نمي تواند به ايران اجازه ساخت بمب بدهد." (11 آوريل/ منبع: يک مقام نزديک به مذاکره کنندگان آژانس بين المللي انرژي هسته اي با ايران)

"ايران موشکهايي براي حمل کلاهک هسته اي دارد." (7 آوريل/ منبع: يک مقام ارشد آمريکايي)

"مقامات سازمان ملل شواهدي مدرکي در مورد پايگاه غني سازي اورانيوم ايران يافتند." (7 آوريل/ منابع: يک ديپلمات نزديک به مقامات آژانس مذاکره کننده با تهران و يک ديپلمات ارشد اروپايي مستقر در مقر آژانس در وين)

"اسراييل مي گويد: جاسوسان ايراني مراقب ما هستند." (4 آوريل/ منابع: يک فرمانده ارشد اسراييلي، يک افسر فرمانده جبهه شمالي اسراييل)

"پارک تهران از بقاياي پايگاه هسته اي پاک شد." (6 مارس/ منبع: يک مقام ارشد غربي)

"پايگاه ايران ساخت بمب اتمي را از سر گرفت." (11 فوريه/ منبع: يک مقام ارشد امنيتي غربي)

"ايران يک گروه مخفي را براي نفوذ در سازمان ناظر هسته اي سازمان ملل تعيين کرده است." (30 ژانويه/ يک مقام ارشد امنيتي غربي)

"ايران در عرض سه سال مي تواند به بمب اتمي دست يابد." (16 ژانويه/ منابع: يک مقام ارشد امنيتي غربي، يک مقام امنيتي)

"تهران مخفيانه چچنيها را براي جنگيدن با روسيه آموزش مي دهد." (27 نوامبر 2005/ منبع: يک مقام ارشد امنيتي)

"مسير قاچاق شورشيان عراقي (توسط ايران) گشوده شد." (25 اکتبر/ منبع: شوراي ملي مقاومت)

چنان که ملاحظه مي شود تنها منبع قابل رديابي اين نويسنده و روزنامه نگار بريتانيايي در نوشته های ضد ایرانی یک سال اخیر خود، "شوراي ملي مقاومت" پوشش سیاسی "سازمان مجاهدين خلق ايران" است. سازمانهایی که سالهاست از سوی دولت آمریکا و اتحادیه اروپا در فهرست بین المللی گروههای تروریستی و غیرقانونی قرار دارند.

آقاي کافلين در زمينه دروغ پردازي به نام مقامات ناشناخته امنيتي در جامعه رسانه اي بريتانيا شهرت زيادي دارد. وي در سال 1995 زماني که خبرنگار ارشد ساندي تلگراف بود گزارشي را درباره شراکت يکي از فرزندان سرهنگ معمر قذافي رهبر لیبی در عمليات گسترده جعل اسکناس و پول شویی در اروپا به گفته هاي مقامات موهوم بانکي و امنيتي بریتانیا استناد کرد. اين گزارش با پي گيريهاي جدي در محاکم قضايي بریتانیا نهایتا در سال 2002 به يک رسوايي بزرگ براي گروه مطبوعاتی تلگراف تبديل شد.

"دیوید لی David Leigh" محقق بریتانیایی و یکی از دبیران ارشد وقت روزنامه گاردین در شمـــاره دوم ســـال یازدهــم  (سال 2000)  ماهنامــه  تخصصــي  "بريتيــش  جورناليســم  ريويــو / British Journalism Review" (صص 21 تا 26) در یک گزارش انتقادی فاش ساخته که يک يا چند مقام سازمان امنیت خارجی بریتانیا (موسوم به ام.اي.سيکس) سالها بر اساس برنامه ريزي حساب شده و در راستای عملیات روانی خود گزارشهاي دروغ و بي اساس خود را تحويل آقای کافلين مي دادند و او نيز آنها را با آب و تاب به گزارشهاي به اصطلاح تکان دهنده و دست اول در ديلي تلگراف و ساندی تلگراف تبديل مي کرد.

دروغ پردازیهای کافلین منحصر به ایران و لیبی نیست. کافلین همان کسی است که در گزارش مورخ 15 دسامبر 2003 خود مدعی ارتباط محمد عطاء یکی از عوامل ماجرای یازدهم سپتامبر 2001 و از اعضای شبکه القاعده با جاسوسان عراقی در دوره حکومت صدام حسین شد. دروغ بودن این اتهام اگرچه بعدها به طور قطعی به اثبات رسید و مقامات ارشد آمریکایی نیز به نبود هیچ مدرکی درباره آن تصریح کردند، ولی در موقع انتشار خود کمتر از 9 ماه پس از حمله به عراق تا حد زیادی توانست توجیه گر روانی و تبلیغاتی این اشغال نظامی باشد.

کافلین همان روزنامه نگاری است که در هنگامه آغاز جنگ عراق سند جعلی امکان دسترسی و به کار بردن ارتش صدام حسین به سلاحهای کشتار جمعی در 45 دقیقه را مطرح کرد. همان سندی که در دوسیه معروف عراق توسط اینتلیجنت سرویس انگلیس استفاده شد، مورد استناد تونی بلر واقع شد و نهایتا به رسوایی اندرو گیلیگان خبرنگار بی.بی.سی در مصاحبه با دکتر دیوید کلی کارشناس دفاعی انگلیس و مرگ مشکوک وی منجر شد.

کافلین همان کسی است که در سالهای اخیر مدعی تولید گاز اعصاب و زرادخانه شیمیایی توسط ایران شده است.

او همچنین در مقاله ای در 27 ژوئن 2004 در دیلی تلگراف مدعی شد که تعطیلی موقت و تاخیر در بازگشایی فرودگاه بین المللی امام خمینی در حومه تهران به دلیل حادثه هسته ای و نشت مواد اتمی بوده است.

نوشته هاي اين گونه روزنامه نگاران غربي اگرچه احتمالا سرشار از دروغ و گزارشهاي غيرقابل اثبات هستند، ولي هرگز از نفوذ آنها در افکار عمومي غربي و سياستمداران آن كشورها نباید و نمي توان غافل شد.

کافلین و امثال وی ممکن است از نگاه بسیاری از ایرانیان و منتقدان روزنامه نگاری ابزاری برای ترویج سیاستهای تبلیغی و عملیات روانی سازمانهای اطلاعاتی غربی باشند، ولی نمی توان از تاثیر گذاری شدید این قبیل نوشته ها در شکل دادن به افکار عمومی بین المللی غافل شد. همان محافلی که به کافلین و امثال وی عنوان "روزنامه نگار مهم"، "دانشمند بریتانیایی و یا گزارشگر برجسته" داده اند خوشان نیز نوشته وی را به سرعت تبلیغ و گسترش می دهند. همین مطلب اخیر وی درباب ایران و القاعده در طی روزهای اخیر دست کم در 30 روزنامه در سراسر جهان از جمله در کانادا، آمریکا و استرالیا تجدید چاپ شده است.

به نظر مي رسد که برخورد معقول به جا و به موقع اطلاع رساني، تبلیغاتی و حقوقي با اين گونه نبردهای خاموش رسانه ای و جنگ حساب شده و با برنامه تبلیغاتی و روانی بین المللی کمترين کاري است که مسئولان سياسي و فرهنگي و ايرانيان صاحب نفوذ مقيم کشورهاي غربي مي توانند عليه آن انجام دهند.

http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2006/11/14/wiran14.xml

http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2006/11/14/wiran114.xml

http://www.hamshahri.net/News/?id=9405