پاسخهايی به دو سوال در مورد اسناد منتشر نشده تاريخی

دوست گرامی جناب آقای دکتر سعيدی در دو يادداشت جداگانه مطالبی را مطرح کرده اند که چون می توانند پرسشهايی عمومی به شمار آيند ترجيح دادم که آنها را تحت يادداشتی جداگانه پاسخ دهم.

اسناد منتشر نشده به اسنادی می گویند که تاکنون به شکل مستقیم در کتاب یا مقاله ای به چاپ نرسیده اند و یا حتی به صورت غیر مستقیم نیز هنوز در هیچ یک از تحقیقات و بررسیهای تاریخی مورد استفاده قرار نگرفته اند. اگر بخش نخست این یادداشتها را به دقت مرور کرده باشید در آن جا نوشته ام که اسناد مورد استفاده در اين يادداشتها رسما از روز دوم ژانویه سال جاری از طبقه بندی خارج و در دسترس علاقمندان و محققان قرار گرفته شده است. این امر البته با انتشار اسناد متفاوت است.

دیگر آن که باز همان طور که نوشته ام به دلیل یازده سال تجربه مداوم حضور و بهره وری از این اسناد و همکاری با این آرشیو از سال پیش به همراه تعداد مشخصی از روزنامه نگاران و پژوهشگران انگلیسی و خارجی طی اجازه ای ویژه این امکان را یافتم که طی دو روز در روزهای هفدهم و هیجدهم دسامبر دو هفته زودتر از زمان رسمی آزادسازی این اسناد در مسایل مورد علاقه خود اسناد مربوط به سال ۱۹۷۳ را مورد بازبینی قرار دهم. این اجازه زودتر از موعد دو هفته ای برای در اختیار گذاردن مجال کافی برای تهیه مقالات و گزارشهای رسانه های خبری و تحقیقاتی بر مبنای این اسناد در ابتدای سال جدید است.

اگر شما به مطالب اغلب روزنامه ها و شبکه های خبری رادیویی و تلویزیونی انگلیس در روز اول ژانويه هر سال دقت کرده باشيد مطالب بسيار زيادی در آنها در مورد تحولات سی سال قبل آن کشور وجود دارد. حال آن که روز اول ژانویه آرشیو و بقيه ادارات همگی تعطیل است و اسناد مورد استفده در اين مقالات و گزارشها و حتی فيلمهای مستند هنوز به طور رسمی در اختیار عموم قرار نگرفته اند.

من با استفاده از تجربه يازده ساله خود در آرشيوهای تاريخی بريتانيا و پيش از آن در طول يک دهه در آرشيوهای ايران٬ از حدود دو هفته پيش از حضور در دو روز برنامه خاصی که آرشيو ملی بريتانيا تدارک ديده بود اسناد مورد علاقه خود را از طريق فهرستهای موضوعی و زمانی در مقولات مختلف را شناسايی کرده بودم. در طول آن دو روز حدود يکصد پرونده مربوط به رويدادهای ایران در سال ۱۹۷۳ را که حدودا بالغ بر ۴۰ هزار برگ می شد را با سرعت بازبينی کرده و از حدود ۴۵۰ برگ از اسناد مهمتر نيز تقاضای کپی کردم. چنان که می دانيد هزينه کپی برداری از اسناد اين آرشو در ارزانترين حالت ممکن ده برابر بهای کپی معمولی در بريتانيا است.  

اگر حمل بر خودستايی نشود مايلم يادآور شوم که بررسی سريع حدود ۴۰ هزار برگ سند تاريخی در طول ۱۸ ساعت در شرايط عادی و بدون داشتن آشنايی کامل با اين اسناد امری به کلی ناممکن است و حتی ممکن است تا يک ماه نيز وقت افراد عادی را بگيرد.

من سعی خواهم کرد که پس از اتمام اين سری از اين يادداشتها به مرور به بررسی تحليلی و عميقتر بخشهايی از آنها پرداخته و در آنها برخلاف اين يادداشتها ديدگاهها و دانسته های شخصی خود را نيز با استفاده از ديگر منابع را نيز به علاقمندان ارايه کنم.

نکته ديگر اين که در آينده نزديک و پس از اتمام اين يادداشته هر از چندگاهی به ديگر مسايل مورد علاقه ام در امور جاری اجتماعی و فرهنگی ايران و بريتانيا نيز خواهم پرداخت تا موجب رفع کامل دغدغه و نگرانی آقای دکتر سعيدی در مورد با مسما بودن نام اين وب لاگ نيز بشود.

با سپاس و مهر و دوستی

مجيد تفرشی